بیک تانگرینگ آدی بیلان

                *******************************

 داغ سایار (مختومقلی فراغی) با ترجمه

  داغلر یرینگ میخی دور                    دیه اوزین داغ سایار

  چکیک آیدار " بلبل من "                  چیرلاق اوزین زاغ سایار.

                                     *** 

  کم لیک ایله , کمال بار

  من لیک اتمه زوال بار  

  هر باش دا , بیر خیال بار                  قل اوزینی , ایگ سایر.

                                    ***

  گویجینده ن , قواتین ده ن

  دنیانیگ , نوبا تینده ن

  بیر کیشی , عزتین ده ن                بد اصل اوزین , بگ سایار.

                                    ***  

  نادانم , ذات بیله نام

  بیر کمینه قل مه نام

  سرکه آیدار " بال مه نام "                نفت اوزین ,  یاغ سایار.

                                     ***

  خبر آلسانگ " براو " ده ن

  اوزین کم سایماز "دو" ده ن

  اوز یانیندا " بدو " ده ن                    اشک اوزین , یگ سایار.

                                     ***

  درد چکن لر , درد بیلر

  نامرد اوزین ,  مرد بیلر

  تیلکی اوزین , قورت بیلر                قارساق اوزین سگ سایار.

                                     *** 

  مختوم قلی , بیر "قل " دیر

  قل لیغینا , قایل دیر

  آقماق اوزین عاقل دیر                   تنتک اوزین , ساغ سایار.

                                    ***

   ترجمه :

  کوه ها به منزله ی میخ زمینند اما

  اما تپه خود را کوه می پندارد

  "چکیک " ادعای بلبلی دارد

  و , " چیرلاق " , ادعای زاغ بودن.

                                   ***

   (ای انسان)! فروتن باش

  که در فروتنی , کمال هست

  مغرور نباش

  که , در غرور , زوال هست

  هر سری سودایی دارد ,

  سودای بردگان , برتر شدن است.

                                    ***

  گروهی دنیا را از دریچه ی قدرت می بینند

  و , گروهی بر حسب عزت

  (بر این اساس) آدم بی ریشه

  خود را شاهزاده می پندارد.  

                                     ***

  می دانم که نادانم

  و , بنده ای کمترین درین عالم

  لیک اما آن که نمی داند- که نادان است -

  مثل " سرکه " است که خود را " عسل " می پندارد.

  و , یا مثل نفت است که ادعای کره بودن دارد

                                    ***

  اگر از " بر او " خبر بگیری در قدرت

  مدعی است که از " دیو " برتر است بی شک

  این چنین است ادعای " خر " که می گوید:

  " این منم برتر از اسب تیز تک "

                                     ***

  درد آشنا می داند درد مرد را

  لیک , نامرد خود را " مرد " می پندارد.

  چنین است ادعای روباه

  و , یا , " قارساق "

  که می پندارد:

  برتر از سگ است

                                     ***

  مختوم قلی بنده ای از بندگان خدایست

  می پذیرد بنده بودن خود را

  لیک اما , آن که نادان است

  خود را دانا می پندارد

  که , خود را " سالم " بر می شمارد.

                                    ***  

                  موضوع: اجتماعی, اخلاقی

                                 

  چکیک: نوعی پرنده کوچک

  چیرلاق: پرنده ای کوچک که در بین مزارع زیست می کند.

  قل: این واژه , مربوط به دورانی است که در بین ترکمن ها

  نابرابری نژادی وجود داشت.این طایفه در مقابل "ایگ" نژاد

  پست تر به شمار می رفت.قل ها فرزندان اسیران یا کنیزانی

  بودند که در بازارهای خیوه و بخارا به عنوان "برده"  و "کنیز"

  خرید و فروش می شدند.

  ایگ: "ایگ" ها در مقابل "قل" ها نژاد برتر شمرده می شدند

  چرا که خود را از نژاد خالص ترکمن می دانستند.

  تذکر: امروزه بر اثر نفوذ فرهنگی فارس ها (در ایران) و نیز

  تحصیل هر دو گروه در سطوح بالای دانشگاهی و وجود افراد

  (روشنفکر, صاحب درجات علمی,مشاغل بالای اداری) در هر

  دو طبقه , اصالت نژادی و نژادپرستی- تا حد بسیار زیاد - جای

  خود را به اصالت انسان و انسان دوستی داده است.

  اینک هر دو طبقه , اصالت انسان را در تحصیل علم و دانش ,

  فضیلت های اخلاقی و برتری در تقوا می دانند و دیگر حاضر

  نیستند که اتحاد و یک پارچگی خود را تحت تاثیر باورهای غلط

  گذشته , خدشه دار کنند.(نقل از کتاب نگاهی به فرهنگ مادی و

   معنوی ترکمن ها, ص254, از همین نویسنده  "گنبد دردی اعظمی

   راد) .

  بگ: اصیل, شاهزاده, حکمران یک ناحیه, در مواردی - خدا

  بر او: آدمی ضعیف و ناتوان , آدم معمولی

  دو: موجودی تنومند و زشت کار (افسانه ای)

  یگ: برتر

  قارساق: سگ کوتاه قد

  سگ: منظور سگ تازی است که نسبت به (قارساق) ارزش

  بیش تری دارد.

  تنتک: آدم گیج, کودن , عقب افتاده ی ذهنی. 

                     با درود و احترم

                     محمدمختومی         



تاريخ : سه‌شنبه ۱۳٩۱/٩/۱٤ | ۱٢:۱۸ ‎ق.ظ | نویسنده : محمدمختومی | نظرات ()
  • مای بی اف | زرین باکس